Tuyển tài xế xe ghép liên tỉnh

Chạy xe ghép liên tỉnh là chạy thế nào?

Bạn chở nhiều khách lẻ đi cùng một chiều trên một chuyến. Mỗi người lên ở một địa chỉ khác nhau, xuống ở một địa chỉ khác nhau, và mỗi người trả tiền theo chỗ ngồi chứ không trả cả xe. Việc gom cho đủ khách cùng chiều cùng khung giờ là của tổng đài; việc của bạn bắt đầu khi chuyến đã có người và có giá.

Khác biệt lớn nhất so với chạy hợp đồng nguyên chuyến nằm ở hai đầu. Một cuốc bao xe chỉ có một điểm đón, một điểm trả. Một chuyến ghép 4 khách có tới 4 điểm đón rải trong thành phố và 4 điểm trả rải ở đầu kia, nên bạn chạy thêm một vòng gom trước khi ra khỏi nội thành và một vòng phát sau khi vào tới nơi. Phần vòng đó chiếm thời gian nhiều hơn bác tài mới vào nghề nào cũng tưởng.

Đổi lại, tiền một chuyến ghép đầy khách lớn hơn hẳn tiền bao xe cùng chặng. Trên chặng 100 km, khách bao trọn chiếc 7 chỗ trả 800.000đ. Cũng chặng đó bán lẻ 6 ghế ghép, mỗi ghế 260.000đ, tổng là 1.560.000đ. Toàn bộ lý do mô hình ghép tồn tại nằm ở khoảng cách giữa hai con số này.

Mạng lưới hiện có 1.050 tuyến nối 63 tỉnh thành, đón trả tận nơi trong 696 quận huyện, cộng 341 chặng đi và về 22 sân bay. Cự ly trung vị của một tuyến là 175 km, 825 trên 1.050 tuyến nằm dưới 300 km, dài nhất là 688 km. Nghĩa là phần lớn chuyến bạn nhận là đi trong ngày, không phải đi xuyên đêm.

Bạn chạy bằng chính chiếc xe của mình, tự quyết ngày nào chạy ngày nào nghỉ, và không phải trực bến. Bù lại bạn không có lương cứng, không có ngày công, và tháng vắng khách thì thu nhập tụt theo. Đây là nghề ăn theo chuyến, trang này viết ra để bạn biết trước điều đó chứ không phải để bạn phát hiện sau tháng đầu.

Khác gì chạy app trong phố, khác gì chạy tuyến cố định?

So với chạy app nội thành, khác nhau ở nhịp. App là nhiều cuốc ngắn, tiền lẻ, quay đầu liên tục, một ngày mấy chục lần đóng mở cửa. Xe ghép là ít cuốc, mỗi cuốc dài, tiền một chuyến lớn nhưng cả ngày bạn chỉ chạy được một tới hai lượt. Chỗ hụt nếu bạn quen nhịp app là ở đây: hôm nào tổng đài không có chuyến trên tuyến của bạn thì hôm đó xe nằm, và bạn không có cách nào tự tạo ra cuốc như bật app rồi chạy lòng vòng chờ nổ.

So với xe khách tuyến cố định, khác nhau ở chỗ bạn không có bến, không có nốt, không có lệnh vận chuyển theo tuyến. Xe ghép chạy dạng hợp đồng: khách đặt trước, xe tới tận nhà, đi thẳng tới tận nơi. Bạn không cạnh tranh với xe khách bằng giá — vé xe khách rẻ hơn nhiều — mà bằng việc khách không phải ra bến và không phải bắt thêm xe ôm ở đầu kia.

So với chạy chành hàng, khác nhau ở thứ nằm trong xe. Chành chở hàng là chính, xe ghép chở người là chính và hàng chỉ đi ké chỗ trống. Điều đó đổi cách bạn lái: có người ngồi sau thì không phanh gấp được, không chạy ẩu được, và giờ giấc phải đúng vì khách đợi ở cửa nhà chứ không đợi ở kho.

Điểm giống nhau của cả ba: không ai trả lương cho bạn theo tháng. Thu nhập bằng số chuyến nhân số ghế bán được, trừ đi chi phí xe. Cái xe ghép cho bạn là nguồn khách trên 1.050 tuyến sẵn có, còn phần còn lại vẫn là công của bạn.

Ai chạy được: điều kiện với người lái

Phần dưới đây chia làm hai loại. Loại thứ nhất là điều kiện pháp luật đặt ra, không ai châm chước được. Loại thứ hai là thứ tổng đài sẽ hỏi bạn trong cuộc gọi đầu tiên — không phải cửa ải, nhưng trả lời được thì hồ sơ đi nhanh hơn.

• Giấy phép lái xe ô tô còn hạn và đúng hạng với chiếc xe bạn cầm lái. Cách phân hạng bằng lái đã thay đổi trong vài năm gần đây, bằng cũ còn hạn vẫn dùng bình thường, nhưng bạn nên tự đối chiếu hạng của mình với số chỗ ngồi ghi trong đăng kiểm xe trước khi nhận chuyến đầu tiên.
• Đang không trong thời gian bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe, không bị trừ hết điểm bằng lái. Chúng tôi hỏi thẳng câu này, và nếu bạn đang trong thời hạn bị tước thì đợi xong hãy gọi lại — nhận chuyến trong lúc đó là đẩy rủi ro sang cả khách lẫn xe.
• Giấy khám sức khoẻ dành cho người lái xe còn hiệu lực. Chặng liên tỉnh dài hơn cuốc phố nhiều lần, và mắt kém hay huyết áp không ổn định là thứ đường trường phát hiện ra rất nhanh.
• Căn cước công dân còn hạn, thông tin khớp với tên trên bằng lái và trên tài khoản ngân hàng nhận tiền. Ba giấy tờ này lệch tên nhau là vướng ngay ở khâu đối soát.
• Điện thoại thông minh dùng được Zalo và bản đồ, còn đủ pin cả ngày, có giá đỡ gắn trên xe và sạc trên xe. Đây là công cụ làm việc chính, không phải phụ kiện.
• Kinh nghiệm đường trường: chúng tôi hỏi bạn đã chạy liên tỉnh bao lâu, quen tuyến nào, đã chạy đêm chưa. Không có mốc số năm cứng, nhưng người chưa từng chạy đường dài sẽ được xếp tuyến ngắn trước rồi mới lên tuyến dài, chứ không giao ngay chặng 688 km.
• Biết đường hoặc chịu học đường của khu vực bạn nhận đón. Một tỉnh có nhiều huyện, và 696 quận huyện trong mạng lưới thì không ai thuộc hết. Điều chúng tôi cần là bạn chịu gọi hỏi khách và xem bản đồ trước khi lăn bánh, thay vì tới đầu ngõ rồi mới loay hoay.
• Thái độ với khách lạ ngồi chung xe. Xe ghép luôn có người không quen nhau ngồi cạnh nhau, và người đứng giữa là bạn. Ai thấy việc đó phiền thì chạy bao xe hợp hơn.

Không có mục nào ở trên nói về tuổi tác. Điều kiện thật nằm ở bằng lái còn hạn, sức khoẻ đủ và xe đạt chuẩn — ba thứ đó kiểm tra được bằng giấy tờ, còn số tuổi thì không nói lên gì.

Xe thế nào thì nhận được chuyến

Đời xe không phải tiêu chí đầu tiên, tình trạng xe mới là. Một chiếc bảy chỗ chạy đã lâu nhưng điều hoà mát, ghế sạch, giảm xóc còn tốt và không có mùi thuốc lá thì nhận được chuyến đều hơn một chiếc mới nhưng nội thất bừa bộn. Điều duy nhất chúng tôi không linh động là giấy tờ: đăng kiểm hoặc bảo hiểm hết hạn thì chuyến bị gỡ ngay, không đợi tới lúc bị kiểm tra dọc đường.

Phù hiệu, biển vàng và phần pháp lý không được bỏ qua

Chở người có thu tiền là kinh doanh vận tải, và pháp luật đặt ra một bộ điều kiện riêng cho việc đó. Cụ thể: xe phải thuộc một đơn vị có đăng ký kinh doanh vận tải, phải được cấp phù hiệu xe hợp đồng dán ở kính trước, phải đổi sang biển số nền vàng chữ đen, và phải lắp thiết bị giám sát hành trình truyền dữ liệu về hệ thống quản lý.

Rất nhiều xe ghép ngoài thị trường chạy không có những thứ trên. Nói thẳng cái giá của việc đó, vì đây là tiền của bạn chứ không phải của ai khác. Thứ nhất, mức phạt cho xe kinh doanh vận tải không phù hiệu là khoản đủ lớn để xoá sạch lãi của nhiều chuyến cộng lại, và xe có thể bị tạm giữ. Thứ hai, nghiêm trọng hơn: khi có va chạm, bên bảo hiểm hoàn toàn có cơ sở từ chối bồi thường vì xe dùng sai mục đích so với khai báo. Lúc đó tiền sửa xe của bạn, tiền viện phí của khách, phần đền cho bên kia đều rơi vào một mình bạn.

Thủ tục xin phù hiệu và thủ tục đổi biển vàng có thay đổi qua các năm, cơ quan tiếp nhận ở mỗi tỉnh cũng không giống nhau, nên trang này không liệt kê từng bước rồi để bạn cầm đi làm theo một bản đã cũ. Cách chắc chắn là hỏi trực tiếp cơ quan quản lý vận tải của tỉnh nơi xe đăng ký, hoặc hỏi tổng đài 0972 289 864 để chúng tôi chỉ chỗ và nói bạn cần chuẩn bị những gì.

Nếu bạn chưa có gì trong tay, hai đường đi phổ biến là tự đăng ký hộ kinh doanh vận tải đứng tên mình, hoặc gắn xe vào một hợp tác xã vận tải rồi xin phù hiệu qua đó. Đường thứ nhất tốn công làm thủ tục nhưng bạn tự chủ; đường thứ hai nhanh hơn nhưng mất phí quản lý hàng tháng cho hợp tác xã. Không có đường nào miễn phí, và bạn nên tính khoản này vào chi phí nghề trước khi quyết định chạy.

Trong lúc bạn còn đang hoàn thiện giấy tờ, chúng tôi vẫn nhận hồ sơ và trao đổi tuyến, nhưng chuyến giao cho bạn chỉ bắt đầu khi phần pháp lý của xe đủ. Đây là chỗ chúng tôi không thương lượng, và lý do không nằm ở việc giữ hình ảnh: một chiếc xe bị giữ giữa đường thì khách đang ngồi trên xe là người chịu hậu quả trước tiên.

Thu nhập tính thế nào, ăn chia ra sao?

Tiền của một chuyến bằng giá mỗi ghế nhân số ghế bán được. Giá mỗi ghế không do tổng đài gõ tay theo cảm tính mà sinh từ một công thức chung cho toàn bộ 1.050 tuyến: giá một chỗ bằng 10.933 nhân với số ki-lô-mét luỹ thừa 0,69, rồi làm tròn cho dễ đọc. Số ki-lô-mét thì đo bằng OSRM trên dữ liệu bản đồ mở, sai số trung bình 3,5% so với đường chạy thật.

Điều đó có nghĩa là bạn kiểm tra được. Cùng một chặng thì mọi tài xế thấy cùng một giá khách trả, và không có chuyện chuyến này báo một kiểu chuyến kia báo một kiểu. Trên chặng 100 km, một ghế là 260.000đ; bán được 3 ghế là 780.000đ, đủ 6 ghế là 1.560.000đ.

Phần bạn nhận bằng tiền khách trả trừ đi phí kết nối cho phần việc tổng đài làm: nhận cuộc gọi, gom khách cùng chiều, xếp lộ trình vòng đón, xử lý khi khách đổi giờ hoặc huỷ, và đứng ra chịu khiếu nại. Trang này không in ra một con số phần trăm, và lý do rất cụ thể chứ không phải né tránh — mức đó khác nhau giữa tuyến đông khách và tuyến thưa khách, giữa chiều đi và chiều rỗng, giữa chuyến do tổng đài gom trọn và chuyến bạn đã có sẵn khách rồi chỉ nhờ ghép thêm. In một con số cố định lên đây thì con số đó sai với phần lớn trường hợp.

Cách làm thật: bạn gọi 0972 289 864, nói tuyến mình chạy, xe mình đang có và lịch rảnh của mình. Tổng đài báo mức áp cho đúng tuyến đó, đúng loại xe đó, kèm mức riêng cho chuyến chiều rỗng. Mức này được nói ra trước khi bạn nhận chuyến đầu tiên và được chốt lại bằng văn bản hoặc tin nhắn, chứ không phải thứ đến cuối kỳ đối soát bạn mới biết.

Thứ quyết định thu nhập tháng của bạn, nói cho công bằng, không phải mức chia mà là hai con số khác. Một là số ghế trung bình bán được mỗi chuyến — chạy đủ 6 ghế hay chỉ 2 ghế là hai nghề khác nhau. Hai là tỉ lệ ki-lô-mét chạy có khách trên tổng ki-lô-mét lăn bánh. Bác tài lấp được chiều về thường kiếm hơn hẳn bác tài chạy giỏi hơn nhưng để xe quay đầu rỗng.

Một chuyến thu về bao nhiêu, theo cự ly

Đọc bảng này cho đúng thì phải nhớ ba điều. Thứ nhất, đây là tiền khách trả cho cả chuyến, chưa trừ phí kết nối và chưa trừ đồng chi phí nào của xe. Thứ hai, cột "đủ 6 ghế" là trần lý thuyết, tức mức chỉ đạt được khi chuyến bán hết chỗ — đừng lấy cột đó làm cơ sở tính thu nhập tháng, hãy hỏi tổng đài số ghế trung bình thật của đúng tuyến bạn định nhận rồi tính theo con số ấy. Thứ ba, đơn giá mỗi ki-lô-mét giảm khi đi xa: chặng 60 km cho khoảng 3.000đ mỗi ki-lô-mét một ghế, còn chặng 500 km chỉ còn khoảng 1.600đ. Chuyến dài nghe thì lớn tiền, nhưng tính trên mỗi ki-lô-mét lăn bánh lại mỏng hơn chuyến ngắn.

Chi phí thật của một chuyến, tính đủ chứ không tính mỗi tiền xăng

Lỗi phổ biến nhất của người mới là lấy tiền khách trả trừ tiền xăng rồi coi phần còn lại là lãi. Cách tính đó bỏ sót toàn bộ phần hao mòn, và phần hao mòn thì không đòi tiền bạn hôm nay, nó đòi vào ngày xe vào xưởng.

Làm một phép tính đầy đủ trên chặng 200 km cho dễ hình dung. Bạn nhận chuyến có 4 khách, khách trả tổng 1.600.000đ. Nhiên liệu cộng phí đường cho 200 km, tính theo mức ước 2.800đ mỗi ki-lô-mét cho xe 7 chỗ, là khoảng 560.000đ. Nếu chiều về không có khách, bạn vẫn phải chạy 200 km ngược lại, tức tốn thêm 560.000đ nữa. Vậy riêng nhiên liệu của cả vòng đã là 1.120.000đ, còn lại 480.000đ trước khi trừ phí kết nối, hao mòn và công lái của chính bạn.

Giờ đổi một biến thôi: chiều về bạn nhận thêm 3 khách, tức 1.200.000đ. Doanh thu cả vòng thành 2.800.000đ trên đúng 1.120.000đ tiền nhiên liệu như cũ. Đó là toàn bộ bài toán của nghề này gói trong một dòng: chi phí gần như không đổi theo số khách, nên mỗi ghế bán thêm gần như rơi thẳng vào phần của bạn.

Mức 2.800đ mỗi ki-lô-mét ở trên là số ƯỚC dùng để dựng ví dụ, không phải chi phí thật của xe bạn. Xe máy dầu ăn ít hơn xe máy xăng, xe chở đủ 6 người ăn nhiều hơn xe chở 2 người, chạy điều hoà giữa trưa hè khác chạy đêm mát trời, và phí cầu đường mỗi tuyến một khác. Việc bạn nên làm ngay tuần đầu là ghi lại số ki-lô-mét và số tiền đổ dầu của đúng chiếc xe mình trong mười chuyến, rồi chia ra để có con số của riêng bạn. Không ai tính hộ bạn được khoản này.

Ngoài nhiên liệu còn sáu khoản nữa phải nhớ, và tất cả đều là tiền thật: dầu máy và lọc thay theo mốc ki-lô-mét, lốp mòn nhanh hơn hẳn khi chạy đường trường có tải, má phanh, đăng kiểm cùng bảo hiểm hàng năm, phí quản lý nếu bạn gắn xe vào hợp tác xã, rửa xe và hút bụi sau mỗi chuyến, tiền ăn dọc đường và có chuyến phải trả tiền nghỉ đêm. Cộng thêm khoản lớn nhất mà không ai xuất hoá đơn cho bạn: giá trị chiếc xe rớt đi theo từng vạn ki-lô-mét chạy được.

Nói thẳng một điều nữa cho tròn. Trên chặng ngắn dưới 60 km, một mình bạn tự lái xe của mình mà không qua ai thì rẻ hơn cho khách, và cũng có bác tài chạy quen mối riêng thì không cần ai gom giúp. Chỗ chúng tôi có ích là khi bạn không có sẵn mối trên tuyến đó, hoặc khi bạn đang có một chiều rỗng và cần lấp nó trước 6 giờ sáng mai.

Chạy chiều rỗng: chỗ kiếm tiền dễ bị bỏ qua nhất

Chiều rỗng là đoạn xe bạn phải chạy dù có khách hay không: sau khi trả khách ở đầu kia, hoặc trước khi tới điểm đón đầu tuyến. Ki-lô-mét đó vẫn tốn xăng, vẫn mòn lốp, vẫn tính vào tuổi xe. Bán được nó là bán một thứ bạn đằng nào cũng phải trả tiền.

Cách làm rất đơn giản. Bạn báo tổng đài 0972 289 864 lịch chiều rỗng của mình: chạy tuyến nào, dự kiến rảnh xe từ mấy giờ tới mấy giờ, còn mấy ghế trống. Tổng đài giữ thông tin đó rồi khớp với khách đang hỏi đúng chiều đó. Báo càng sớm càng dễ khớp, vì khách đặt trước một ngày là chuyện thường và bạn báo sau khi họ đã chốt xe khác thì không còn gì để ghép.

Giá chuyến chiều rỗng thường thấp hơn giá chuyến chính, và chúng tôi nói trước điều đó thay vì để bạn tự phát hiện. Lý do nằm ở phía cầu: khách đi ngược dòng luôn ít hơn khách đi xuôi dòng, mà ít khách thì giá không giữ được như chiều đông. Nhưng phép so sánh đúng không phải giữa chuyến rỗng và chuyến chính, mà là giữa chuyến rỗng và con số không. Chạy về không thì bạn mất trắng tiền xăng chiều đó.

Có ba dạng chiều rỗng thường bán được nhất. Dạng một là xe vừa trả khách ở tỉnh và cần quay đầu ngay trong ngày. Dạng hai là xe của bác tài sống ở tỉnh, lên thành phố có việc riêng rồi phải về. Dạng ba là chặng sân bay: bạn chở khách ra sân bay rồi nằm đó, mà giờ hạ cánh thì cố định nên tổng đài dễ khớp bạn với một khách vừa xuống máy bay. Mạng lưới có 341 chặng nối 22 sân bay với các tỉnh, và dạng này dễ khớp hơn hai dạng trên vì hai bên đều có một mốc giờ rõ ràng để bám vào.

Phần bất lợi phải nói cho rõ: không phải chiều rỗng nào cũng bán được. Tuyến thưa khách có ngày không có ai đi ngược chiều. Sau kỳ nghỉ lễ thì cả nước dồn về một hướng, chiều còn lại gần như trống suốt mấy hôm. Đừng lên kế hoạch tài chính dựa trên giả định lấp đầy được mọi chiều về — hãy coi mỗi chuyến rỗng bán được là phần cộng thêm, còn chuyến chính mới là phần bạn tính vào thu nhập.

Nhận chuyến và từ chối chuyến

Chuyến tới với bạn qua một tin nhắn hoặc một cuộc gọi từ điều phối, kèm đủ thông tin để quyết trong vòng một phút: tuyến, giờ đón, số khách, điểm đón và điểm trả cụ thể tới cấp phường xã, khối lượng hành lý, khách có trẻ nhỏ hay thú cưng không, và số tiền khách đã chốt. Bạn không phải nhận chuyến mù rồi tới nơi mới biết mình chở gì.

Cửa sổ trả lời ngắn, thường tính bằng phút, vì đầu bên kia có khách đang giữ máy. Không trả lời thì chuyến chuyển sang xe khác — đó không phải hình phạt, chỉ là điều phối phải làm gì đó với khách đang chờ. Bận tay thì nhắn một chữ "không" cũng đủ, còn hơn im lặng.

Từ chối là quyền của bạn và không có khoản phạt nào cho việc từ chối. Xe đang bận, đường vào điểm đón bạn thấy khó, lịch trùng, sức khoẻ không ổn, hay đơn giản là chuyến đó không hợp với lộ trình bạn đã tính trong ngày — nói không, không cần giải thích dài. Điều duy nhất bạn nên tránh là nhận cho có rồi tính sau.

Nói thật một điều nhiều nơi tránh nói: từ chối nhiều thì bạn được gọi ít đi. Không phải vì bị đánh dấu hay bị trừ điểm gì, mà vì điều phối làm việc dưới áp lực thời gian nên họ gọi người hay nhận trước. Đây là hệ quả tự nhiên chứ không phải luật lệ, và cách duy nhất để tránh là báo trước lịch bận thay vì từ chối từng chuyến khi được gọi.

Thứ thực sự bị xử lý là nhận rồi bỏ. Nhận chuyến tức là khách đã nhận tin nhắn có biển số xe và số điện thoại của bạn, đã sắp đồ, đã báo người nhà ở đầu kia. Bạn huỷ trước giờ đón vài tiếng thì điều phối còn xoay được xe khác. Huỷ trước ba mươi phút thì khách gần như chắc chắn lỡ việc, và lần sau bạn sẽ khó nhận được chuyến. Xe hỏng đột ngột hay ốm thì gọi ngay lúc biết, đừng đợi tới giờ đón — hỏng xe là chuyện ai cũng gặp, im lặng mới là vấn đề.

Bạn cũng phải chấp nhận nhận cả chuyến ngắn và chuyến lẻ một khách. Không có cơ chế nào cho phép bạn chỉ nhận chuyến đầy xe rồi bỏ chuyến một người. Điều phối phải xếp cả những chuyến ít tiền, và tài xế chỉ nhặt chuyến ngon thì phần còn lại dồn hết sang người khác — đó là lý do những người như vậy dần không được gọi nữa.

Quy tắc phục vụ khách trên xe ghép

Xe ghép có một điểm khác hẳn bao xe: trên xe luôn có người lạ ngồi cạnh nhau, và người giữ không khí trong xe là bạn. Mười ba việc dưới đây là phần tối thiểu, không phải lời khuyên nên làm.

• Gọi cho khách trước giờ đón 15 đến 20 phút, xác nhận lại địa chỉ và hỏi có mấy kiện đồ. Cuộc gọi này cắt được phần lớn rắc rối về sau.
• Tới trước giờ hẹn vài phút và đỗ ở chỗ khách nhìn thấy. Đợi tại điểm đón thay vì gọi rồi chạy vòng quanh. Không bấm còi giục, nhất là ở ngõ nhỏ và vào sáng sớm.
• Xuống xe giúp khách xếp hành lý vào cốp. Riêng với người lớn tuổi, trẻ nhỏ và người đi khám bệnh thì đây là việc bắt buộc chứ không phải phép lịch sự tuỳ tâm.
• Xe sạch trước mỗi chuyến: sàn hút bụi, ghế không vụn bánh, kính trong, cốp trống chứ không chất đồ riêng của bạn. Khách trả tiền cho một chỗ ngồi, mà chỗ đó gồm cả chỗ để vali.
• Không mùi trong xe. Không hút thuốc trong xe kể cả khi không có khách, vì mùi bám lại tới chuyến sau. Không xịt nước hoa gắt — người say xe rất sợ mùi này. Không ăn đồ nặng mùi trên xe.
• Điều hoà mở trước khi khách lên xe, mát tới hàng ghế cuối. Trên chặng dài thì hỏi lại một lần giữa đường xem hàng sau có lạnh quá hay nóng quá không.
• Nhạc để nhỏ, và hỏi trước khi mở. Không mở tin tức chính trị, không mở nội dung tôn giáo, không nói chuyện chính trị với khách. Bạn đang chở nhiều người có quan điểm khác nhau trên cùng một xe.
• Không hỏi chuyện riêng của khách và không bình luận về những gì nghe được trong xe. Trên xe ghép, khách hay gọi điện công việc hoặc chuyện gia đình vì họ không có lựa chọn nào khác.
• Giữ tốc độ và giữ làn. Không vượt ẩu để bù giờ, không vừa lái vừa nhắn tin, nhắc khách thắt dây an toàn kể cả hàng ghế sau. Trễ mười phút thì khách phàn nàn, chạy ẩu thì hậu quả không sửa lại được.
• Dừng nghỉ thì nói rõ dừng bao lâu và dừng ở đâu, rồi đúng giờ đó lăn bánh. Cả xe đang chờ nhau nên một người quay lại muộn là mọi người cùng muộn.
• Không nhận thêm khách dọc đường ngoài điều phối. Khách đang ngồi trên xe đã trả tiền cho một chuyến có số người xác định, và họ có quyền biết ai sẽ lên xe cùng mình.
• Không đòi thêm tiền ngoài mức đã chốt, trong mọi hoàn cảnh. Đường vòng hơn dự tính, kẹt xe, khách đổi điểm trả trong phạm vi đã thống nhất — tất cả gọi về điều phối để xử, không thương lượng lại với khách trên xe.
• Không xin số điện thoại khách để chào tuyến sau, không đưa danh thiếp riêng để lần sau khách gọi thẳng. Đây là lỗi bị dừng hợp tác chứ không phải nhắc nhở, và lý do rất thực tế: khách gặp chuyện với chuyến đặt riêng thì không ai đứng ra chịu trách nhiệm cho họ, kể cả bạn.

Cộng lại, mười ba việc trên chỉ nhắm tới một thứ: khách xuống xe rồi lần sau còn gọi lại. Một tài xế giữ được khách quen trên tuyến của mình thì điều phối ưu tiên gọi trước, vì chuyến giao cho người đó ít khả năng phát sinh khiếu nại.

Những lỗi khiến bị ngừng hợp tác

Danh sách này viết ra để bạn không bao giờ phải nghe nó lần thứ hai. Nhóm đầu là dừng ngay lập tức, không có nhắc nhở trước; nhóm sau là dừng nếu lặp lại.

• Có nồng độ cồn hoặc chất kích thích khi cầm lái. Dừng vĩnh viễn, không có ngoại lệ, không có lần thứ hai, kể cả khi chuyến đó không xảy ra chuyện gì.
• Bỏ khách giữa đường vì bất kỳ lý do gì liên quan tới tiền bạc hay tranh cãi. Xe hỏng thì gọi điều phối để chuyển khách sang xe khác, đó là tình huống xử lý được; còn để khách đứng lại bên đường thì không.
• Đòi thêm tiền của khách ngoài mức đã chốt, hoặc gợi ý khách trả thêm để được ưu tiên. Kể cả khi khách tự nguyện đưa thêm, bạn cũng phải báo lại điều phối.
• Cắt khách ra ngoài hệ thống: xin số để lần sau đi riêng, chào giá riêng rẻ hơn, hoặc nhận đặt trực tiếp cho tuyến mình vừa được giao.
• Giao xe cho người khác cầm lái chuyến mà bạn đã nhận, khi người đó chưa qua đối chiếu giấy tờ. Khách nhận tin nhắn có tên bạn và biển số của bạn, người mở cửa xe phải đúng là bạn.
• Chở hàng cấm, hàng lậu, chất dễ cháy nổ hoặc hàng không rõ nguồn gốc trong chuyến chở khách. Người ngồi trên xe cùng kiện hàng đó là khách của bạn.
• Ứng xử không đúng mực với khách, đặc biệt là khách nữ và khách đi một mình. Nhắn tin riêng cho khách sau chuyến đi khi không có việc gì liên quan tới chuyến cũng nằm trong nhóm này.
• Chạy chuyến khi giấy tờ đã hết hạn: đăng kiểm, bảo hiểm, phù hiệu hoặc bằng lái. Trách nhiệm theo dõi hạn là của bạn.
• Nhận chuyến rồi huỷ sát giờ nhiều lần, hoặc tắt máy vào đúng khung giờ đã nhận chuyến.
• Vi phạm tốc độ lặp lại, hoặc để khách phản ánh về cách lái nhiều lần. Một lần thì trao đổi, nhiều lần thì dừng.
• Chậm nộp tiền thu hộ hàng hoá, hoặc né đối soát sau khi đã được nhắc.
• Khai không đúng về xe hoặc về giấy tờ trong hồ sơ đăng ký. Sai sót thì sửa được, cố tình khai sai thì không.

Với những lỗi không thuộc nhóm nghiêm trọng, cách xử là gọi trao đổi trực tiếp và nghe cả phía bạn trước khi kết luận, vì khiếu nại của khách không phải lúc nào cũng đúng. Cái chúng tôi đối chiếu là lịch sử điều phối, tin nhắn và giờ giấc thật của chuyến, chứ không xử theo cảm tính của một cuộc gọi giận dữ.

Đối soát và thanh toán: tiền đi đường nào

Có hai luồng tiền, và mỗi chuyến chỉ thuộc một luồng. Luồng thứ nhất: khách trả tiền mặt cho bạn trên xe. Bạn cầm toàn bộ tiền chuyến, tới kỳ đối soát thì hoàn lại phần phí kết nối. Luồng thứ hai: khách chuyển khoản trước cho tổng đài. Bạn không cầm tiền của chuyến đó, và tới kỳ đối soát thì nhận về phần của mình.

Điều phối nói rõ chuyến thuộc luồng nào ngay lúc giao chuyến, không phải để bạn đoán. Nhầm luồng thì hỏng theo hai hướng và hướng nào cũng phiền: khách đã trả trước mà tài xế thu lại lần nữa, hoặc tài xế tưởng khách đã trả trước nên không thu và chuyến đó thành khoản nợ phải đi đòi. Vì vậy chuyến nào bạn không chắc thì hỏi lại một câu trước khi lăn bánh, đừng suy từ chuyến hôm trước.

Chu kỳ chốt và ngày trả tiền được thoả thuận với bạn từ đầu, trước chuyến đầu tiên, và ghi lại bằng tin nhắn hoặc văn bản. Tiền về đúng tài khoản mang tên bạn — không chuyển sang tài khoản người khác, kể cả khi bạn nhờ, vì đó là chỗ tranh chấp không gỡ được về sau.

Việc của bạn trong khâu này gọn nhưng phải làm đều: giữ lại ảnh chụp biên nhận hoặc màn hình chuyển khoản của khách, xác nhận hoàn thành chuyến ngay khi trả khách xong chứ không dồn tới cuối tuần, và báo ngay khi có phát sinh trong chuyến. Phát sinh báo trong ngày thì đối chiếu được; báo sau nửa tháng thì không còn gì để đối chiếu.

Khi số liệu hai bên lệch nhau, căn cứ là lịch sử điều phối chuyến đó, tin nhắn giao chuyến và xác nhận của khách. Chúng tôi gửi bảng kê từng chuyến chứ không đưa một con số tổng, để bạn dò được đúng chuyến nào lệch. Chưa đồng ý thì chưa chốt kỳ, và phần không tranh chấp vẫn trả bình thường thay vì giữ lại toàn bộ.

Nếu bạn nhận thêm tiền thu hộ hàng hoá, khoản đó tách riêng khỏi tiền cước và phải nộp đúng hạn đã thống nhất. Đây là tiền của người gửi hàng, không phải doanh thu của chuyến, và giữ chậm khoản này là lỗi nặng chứ không phải chuyện xuê xoa được.

Ai thu tiền, ai trả ai — theo từng tình huống

Nguyên tắc xuyên suốt bảng này chỉ có một: bạn không bao giờ phải đứng ra thương lượng tiền bạc với khách đang ngồi trên xe mình. Mọi thứ liên quan tới giá đều quay về điều phối. Điều đó giữ cho bạn không mất khách và không mất buổi, còn tranh cãi thì để chỗ khác xử lý.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Chụp bằng điện thoại là đủ, miễn ảnh rõ chữ và không mất góc. Gửi một lượt thì hồ sơ đi nhanh, gửi nhỏ giọt thì mỗi lần thiếu là một lần phải chờ.

• Căn cước công dân, chụp cả hai mặt.
• Giấy phép lái xe, chụp cả hai mặt, còn hạn.
• Giấy đăng ký xe. Xe không đứng tên bạn thì gửi kèm hợp đồng thuê xe hoặc giấy uỷ quyền sử dụng còn hiệu lực.
• Giấy chứng nhận kiểm định còn hạn, chụp rõ ngày hết hạn.
• Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc còn hạn. Có thêm bảo hiểm vật chất xe thì gửi luôn.
• Phù hiệu xe hợp đồng, nếu đã có. Chưa có thì cứ nói thẳng để chúng tôi hướng dẫn phần thủ tục.
• Ảnh xe: bốn góc ngoài, khoang khách nhìn từ cửa sau, và cốp mở. Cốp mở là ảnh chúng tôi xem kỹ nhất, vì nó quyết định xe bạn nhận được chuyến mấy khách có hành lý.
• Số tài khoản ngân hàng đúng tên bạn, kèm tên chi nhánh.
• Giấy khám sức khoẻ dành cho người lái xe còn hiệu lực.
• Số điện thoại chính dùng Zalo, và một số phụ của người nhà để liên lạc khi cần gấp.

Chỉ dùng cho việc đối chiếu và điều phối chuyến, không chuyển cho bên thứ ba. Giấy tờ nào sắp hết hạn thì nói trước — thà lùi ngày bắt đầu vài hôm còn hơn nhận chuyến rồi bị gỡ giữa chừng.

Quy trình đăng ký, từng bước một

Thời gian từ lúc gọi tới chuyến đầu tiên phụ thuộc gần như hoàn toàn vào giấy tờ của bạn. Hồ sơ đủ và phù hiệu đã có thì việc còn lại là chờ đúng chuyến trên tuyến của bạn. Còn thiếu phù hiệu hoặc đăng kiểm sắp hết hạn thì mốc thời gian nằm ở cơ quan cấp giấy chứ không nằm ở chúng tôi, và chúng tôi không hứa thay họ.

Phần bất lợi của nghề, nói trước cho hết

Bạn phải giữ điện thoại. Cả ngày, kể cả lúc ăn, kể cả lúc nghỉ giữa chuyến. Chuyến đến bất chợt và cửa sổ trả lời tính bằng phút, nên máy hết pin hoặc để trong cốp là mất chuyến. Phần mệt của nghề này không nằm hết ở vô lăng: nó nằm ở chỗ bạn không bao giờ thật sự tắt máy được, và đó là thứ bạn nên thử chịu vài tuần trước khi quyết chạy dài hạn.

Bạn phải đúng giờ, và đúng giờ ở đây khắt khe hơn chạy bao xe. Một chuyến ghép có bốn điểm đón nối tiếp nhau; bạn trễ mười phút ở điểm đầu thì người ở điểm cuối chờ gần nửa tiếng và cả xe tới nơi muộn theo. Lịch của bạn không phải của riêng bạn nữa.

Bạn phải nhận cả chuyến ngắn và chuyến ít khách. Không có cách nào chỉ nhặt chuyến đầy xe. Sẽ có hôm bạn chạy một chuyến một khách trên chặng ngắn và thấy công không bõ — hôm đó có thật, và nó là một phần của việc giữ được dòng chuyến đều đặn.

Thu nhập không đều. Trước và sau kỳ nghỉ lễ thì chạy không hết việc; giữa mùa thấp điểm thì có tuần xe nằm nhiều hơn chạy. Mưa bão cả vùng thì khách huỷ hàng loạt. Ai cần một con số cố định vào cuối tháng để trả góp thì nghề này không đưa được điều đó.

Cơ thể xuống trước xe. Ngồi liên tục nhiều giờ hại lưng và cổ, ăn uống theo giờ đường chứ không theo giờ người, ngủ chập chờn khi chạy đêm. Đây là phần chi phí không ai ghi vào bảng tính nhưng ai chạy lâu năm cũng phải trả.

Rủi ro trên đường là của bạn. Va chạm, hỏng hóc giữa chặng, phạt nguội — tiền sửa và tiền phạt bạn chịu. Đó chính là lý do khối phía trên nói kỹ về phù hiệu và bảo hiểm: đúng giấy tờ thì lúc có chuyện bạn còn chỗ bấu víu, sai giấy tờ thì một mình gánh hết.

Và có những chuyến mệt mà không liên quan gì tới đường sá: khách say, khách cãi nhau trong xe, khách đòi bật điều hoà mức khác nhau, trẻ nhỏ quấy suốt chặng. Bạn là người xử lý tại chỗ. Không ai ngồi cạnh để làm hộ.

Ai không nên chạy xe ghép

Người cần thu nhập cố định hàng tháng. Nếu khoản trả góp xe hoặc khoản chi cứng của gia đình đã ăn gần hết mức doanh thu bạn ước tính, thì một tháng vắng khách là đủ vỡ kế hoạch. Nghề này trả theo chuyến, và số chuyến thì lên xuống theo mùa.

Người vừa lấy bằng và chưa quen đường trường. Chạy trong phố ba năm không giống chạy 300 km liên tục có bốn người ngồi sau, càng không giống chạy đêm trên quốc lộ đèn ngược chiều. Nên đi cùng người có nghề vài chuyến trước khi tự nhận.

Người xót xe. Xe chạy dịch vụ thì trong vòng một năm sẽ có vết ở ghế, có mùi cần khử, có xước ở cản. Ai không chịu được điều đó nên giữ xe cho việc riêng.

Người khó chịu với việc bị gián đoạn. Điều phối gọi khi bạn đang ăn, khách gọi hỏi khi bạn đang nghỉ, kế hoạch buổi chiều đổi vì một chuyến phát sinh. Đó là nhịp thường ngày chứ không phải ngày xấu.

Người định dùng chuyến để lấy khách riêng. Nói thẳng để khỏi mất thời gian của cả hai bên: đó là lỗi bị dừng hợp tác ngay, và không có cách nào làm mà không bị phát hiện, vì khách vẫn gọi tổng đài khi có chuyện.

Ngược lại, hợp nhất là ba nhóm. Người có xe 7 chỗ đang nằm không phần lớn thời gian trong tuần. Người sống ở tỉnh và tuần nào cũng có việc lên thành phố, tức luôn sẵn một chiều rỗng để lấp. Người đang lái thuê theo giờ hành chính và muốn dùng cuối tuần để chạy thêm trên đúng tuyến mình quen.

Chạy toàn thời gian hay chỉ chạy thêm?

Cả hai đều nhận, và không có mức sản lượng tối thiểu buộc bạn phải đạt. Việc bạn cần làm chỉ là báo trước lịch của mình, vì điều phối gọi theo lịch chứ không gọi hú hoạ.

Chạy thêm là cách vào nghề nhẹ nhất. Bạn báo những khung mình rảnh — chiều thứ sáu, sáng chủ nhật, tuần này về quê ngày nào — rồi chỉ nhận chuyến rơi vào đúng khung đó. Không có chuyến hợp thì không có gì xảy ra, xe bạn vẫn dùng cho việc riêng như thường.

Có một dạng đặc biệt hợp với người chạy thêm: chuyến bạn vốn đã đi. Cuối tuần bạn về quê một mình trên chặng 175 km, xe còn ba bốn ghế trống. Báo trước cho tổng đài 0972 289 864 thì những ghế đó bán được, và bạn đi đúng chuyến mình đằng nào cũng đi. Đây là dạng ít rủi ro nhất vì bạn không phát sinh thêm một ki-lô-mét nào.

Chạy toàn thời gian thì khác ở chỗ bạn phải chủ động ghép chuỗi chuyến với nhau, không ngồi chờ điện thoại. Người chạy đều thường làm ba việc: báo lịch cả tuần từ trước, báo chiều rỗng ngay khi biết mình sắp trả khách ở đâu, và nhận cả chuyến ngắn để giữ dòng chuyến liên tục thay vì chờ chuyến to.

Bạn đổi qua lại giữa hai kiểu bất cứ lúc nào, không cần xin phép. Tháng này bận việc riêng thì báo nghỉ, tháng sau chạy lại. Không có ràng buộc độc quyền: bạn vẫn chạy mối riêng, vẫn chạy cho nơi khác, miễn đừng nhận trùng giờ với chuyến đã nhận ở đây.

Tuyến nào đang cần tài xế

Mạng lưới gồm 1.050 tuyến nối 63 tỉnh thành, đón trả tận nơi trong 696 quận huyện, cộng thêm 341 chặng đi và về 22 sân bay. Bạn chọn tuyến mình quen chứ không bị phân đi tỉnh lạ.

Có một giới hạn cần biết ngay: chúng tôi chỉ mở tuyến giữa các tỉnh cách nhau tối đa ba bậc lân cận. Quá ba bậc thì không đủ khách cùng chiều trong cùng khung giờ để ghép, nên thứ tồn tại trên chặng đó là bao nguyên xe hoặc nối chuyến, không phải xe ghép. Vì vậy đừng tìm ở đây những chuyến xuyên Bắc Nam — tuyến dài nhất trong mạng lưới là 688 km.

Cự ly thật của các tuyến rơi vào khoảng dễ chịu cho việc chạy trong ngày: trung vị 175 km, và 825 trên 1.050 tuyến nằm dưới 300 km. Với xe 7 chỗ, phần lớn tuyến cho phép bạn đi và về trong cùng một ngày nếu chiều về có khách.

Nhóm chặng sân bay đáng chú ý riêng với bác tài sống gần sân bay hoặc hay chạy ra đó. Giờ hạ cánh là mốc cố định và khách bám theo mốc đó chứ không tự chọn, nên điều phối có một điểm neo rõ ràng để khớp chiều rỗng của bạn với khách vừa xuống máy bay. Đổi lại, mốc ấy dịch khi máy bay trễ, nên chuyến sân bay đòi bạn chờ nhiều hơn chuyến thường.

Nói thẳng phần không thuận: không phải tuyến nào cũng có khách đều. Tuyến nối hai tỉnh đông dân thì ngày nào cũng có chuyến; tuyến giữa hai tỉnh ít qua lại thì có tuần chỉ vài lượt. Trước khi bạn quyết định gắn bó với một tuyến, hãy hỏi tổng đài 0972 289 864 về mật độ chuyến thật của đúng tuyến đó. Chúng tôi nói con số thật kể cả khi con số đó thấp, vì tài xế nhận tuyến rồi ngồi không thì cả hai bên cùng mất.

Cự ly của mọi tuyến đo bằng OSRM trên dữ liệu bản đồ mở, sai số trung bình 3,5% so với đường chạy thật, và giá sinh thẳng từ số ki-lô-mét đó. Bạn mở trang tuyến của mình lên là thấy đúng số km, đúng thời gian dự kiến và đúng giá khách trả — không có bảng giá riêng nào giấu ở phía sau.

Hỏi đáp về tuyển tài xế

Chạy xe ghép liên tỉnh là làm gì?

Bạn chở nhiều khách lẻ đi cùng chiều trên một chuyến, mỗi người đón một địa chỉ và trả một địa chỉ khác nhau, và mỗi người trả tiền theo chỗ ngồi. Tổng đài lo phần gom khách và chốt giá; bạn lo phần lái, đón đúng giờ và giữ khách. Mạng lưới có 1.050 tuyến nối 63 tỉnh thành, đón trả trong 696 quận huyện.

Cần bằng lái hạng gì, xe thế nào thì chạy được?

Giấy phép lái xe ô tô còn hạn và đúng hạng với số chỗ ghi trong đăng kiểm xe bạn cầm lái. Xe phải còn hạn đăng kiểm, còn hạn bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc, điều hoà mát tới hàng ghế cuối, dây an toàn dùng được ở mọi ghế, có bình chữa cháy và lốp dự phòng. Sedan 4 chỗ ghép tối đa 3 khách, xe 7 chỗ ghép tối đa 6 khách, xe 16 chỗ chỉ chạy bao nguyên chuyến.

Xe không chính chủ có chạy được không?

Được, kèm hợp đồng thuê xe hoặc giấy uỷ quyền sử dụng còn hiệu lực. Điều bắt buộc là tên trên căn cước, trên bằng lái và trên tài khoản nhận tiền phải khớp nhau — lệch nhau là vướng ngay ở khâu đối soát.

Không có phù hiệu xe hợp đồng thì có nhận chuyến được không?

Không. Chở người có thu tiền là kinh doanh vận tải, nên xe phải thuộc đơn vị có đăng ký kinh doanh vận tải, có phù hiệu xe hợp đồng, biển số nền vàng và thiết bị giám sát hành trình. Chạy thiếu những thứ đó thì rủi ro là của bạn: mức phạt đủ lớn để xoá lãi nhiều chuyến, xe có thể bị tạm giữ, và nghiêm trọng nhất là bảo hiểm có cơ sở từ chối bồi thường khi va chạm vì xe dùng sai mục đích. Chưa có thì cứ nói, chúng tôi chỉ chỗ làm thủ tục.

Thu nhập một chuyến được bao nhiêu?

Bằng giá mỗi ghế nhân số ghế bán được, trừ phí kết nối. Giá ghế sinh từ công thức chung cho toàn mạng lưới, không gõ tay: chặng 100 km một ghế 260.000đ, ba ghế 780.000đ, đủ sáu ghế 1.560.000đ. Chặng 200 km lần lượt là 400.000đ, 1.200.000đ và 2.400.000đ. Đó là tiền khách trả cho cả chuyến, chưa trừ chi phí xe.

Ăn chia với tổng đài theo tỉ lệ nào?

Trang này không in một con số phần trăm, vì mức đó thay đổi theo tuyến đông hay thưa khách, theo chiều đi hay chiều rỗng, theo loại xe và theo việc chuyến do tổng đài gom trọn hay bạn đã có sẵn khách. In một con số cố định lên đây thì nó sai với phần lớn trường hợp. Cách làm thật là bạn gọi 0972 289 864, nói tuyến và xe của mình, tổng đài báo mức áp cho đúng trường hợp đó, và mức ấy được chốt bằng tin nhắn hoặc văn bản trước chuyến đầu tiên chứ không để tới kỳ đối soát mới biết.

Có phải đóng phí gì để được nhận chuyến không?

Việc đăng ký và gửi hồ sơ không mất phí. Cái bạn phải trả là phí kết nối tính trên từng chuyến có khách — không có chuyến thì không có khoản gì. Riêng chi phí làm phù hiệu, đăng kiểm, bảo hiểm hoặc phí quản lý nếu bạn gắn xe vào hợp tác xã thì thuộc về xe của bạn và trả cho nơi cấp, không trả cho chúng tôi.

Chi phí một chuyến hết bao nhiêu?

Phải tính đủ chứ không tính mỗi tiền xăng. Ví dụ chặng 200 km với mức ước 2.800đ mỗi ki-lô-mét cho xe 7 chỗ: nhiên liệu và phí đường khoảng 560.000đ một chiều, 1.120.000đ cho cả vòng đi và về. Chở 4 khách chiều đi thu 1.600.000đ, chiều về rỗng thì còn 480.000đ trước khi trừ phí kết nối và hao mòn. Ngoài ra còn dầu máy, lốp, má phanh, đăng kiểm, bảo hiểm, rửa xe và khấu hao xe. Mức 2.800đ chỉ là số ước để dựng ví dụ — hãy ghi lại số ki-lô-mét và tiền dầu của mười chuyến đầu để có con số của riêng xe bạn.

Chạy chiều rỗng là gì và có kiếm được không?

Chiều rỗng là đoạn bạn phải chạy dù có khách hay không — sau khi trả khách ở đầu kia, hoặc trước khi tới điểm đón. Bạn báo tổng đài tuyến, khung giờ và số ghế trống, tổng đài khớp với khách đi ngược chiều. Giá chuyến chiều rỗng thường thấp hơn chuyến chính vì khách ngược dòng ít hơn, nhưng phép so đúng là so với con số không: chạy về không thì mất trắng tiền xăng chiều đó. Bù lại, có ngày tuyến thưa không có ai đi ngược, nên đừng lên kế hoạch tài chính dựa trên giả định lúc nào cũng lấp được chiều về.

Từ chối chuyến có bị phạt không?

Không có khoản phạt nào cho việc từ chối. Nhưng nói thật: từ chối nhiều thì được gọi ít đi, vì điều phối làm việc dưới áp lực thời gian nên gọi người hay nhận trước. Đó là hệ quả tự nhiên chứ không phải luật lệ, và cách tránh là báo trước lịch bận thay vì từ chối từng chuyến. Thứ bị xử lý là nhận rồi huỷ sát giờ — lúc đó khách đã có biển số xe của bạn và đã sắp đồ xong.

Có được chọn chỉ nhận chuyến dài, chuyến đầy khách không?

Không. Bạn phải nhận cả chuyến ngắn và chuyến một khách. Điều phối phải xếp cả những chuyến ít tiền, và nếu tài xế chỉ nhặt chuyến ngon thì phần còn lại dồn hết sang người khác. Đây là điều bất lợi có thật của nghề và chúng tôi nói trước thay vì để bạn phát hiện sau.

Mấy giờ phải trả lời khi được giao chuyến?

Cửa sổ trả lời tính bằng phút vì đầu bên kia có khách đang giữ máy. Không trả lời thì chuyến chuyển sang xe khác. Bận tay thì nhắn một chữ "không" cũng đủ. Đây là lý do điện thoại phải luôn đủ pin và luôn trong tầm tay, và cũng là phần mệt của nghề mà bạn nên cân nhắc trước: không phải mệt vì lái, mà vì không lúc nào tắt máy được.

Khi nào bị ngừng hợp tác?

Dừng ngay lập tức với: có nồng độ cồn hoặc chất kích thích khi cầm lái, bỏ khách giữa đường, đòi thêm tiền ngoài mức đã chốt, cắt khách ra ngoài hệ thống, giao xe cho người chưa đối chiếu giấy tờ cầm lái chuyến của mình, chở hàng cấm, ứng xử không đúng mực với khách, chạy khi giấy tờ đã hết hạn. Dừng nếu lặp lại với: huỷ chuyến sát giờ nhiều lần, vi phạm tốc độ lặp lại, chậm nộp tiền thu hộ, né đối soát. Lỗi không nghiêm trọng thì gọi trao đổi và nghe cả phía bạn trước, vì khiếu nại của khách không phải lúc nào cũng đúng.

Vì sao không được lấy số khách để lần sau đi riêng?

Vì khi chuyến đặt riêng có chuyện — trễ giờ, hỏng xe, va chạm, tranh chấp hành lý — thì không có ai đứng ra chịu trách nhiệm cho khách, kể cả bạn. Đó là lỗi bị dừng hợp tác ngay, và cũng không giấu được lâu, vì khách vẫn gọi tổng đài mỗi khi gặp chuyện.

Tiền chuyến về tay tôi bằng cách nào?

Hai luồng, mỗi chuyến chỉ thuộc một luồng và điều phối nói rõ ngay lúc giao chuyến. Khách trả tiền mặt trên xe thì bạn cầm toàn bộ tiền chuyến rồi hoàn lại phần phí kết nối vào kỳ đối soát. Khách chuyển khoản trước cho tổng đài thì bạn không thu gì của khách và nhận phần của mình vào kỳ đối soát. Chu kỳ chốt và ngày trả được thoả thuận trước chuyến đầu tiên, tiền về đúng tài khoản mang tên bạn.

Nếu số liệu đối soát lệch nhau thì xử thế nào?

Căn cứ là lịch sử điều phối chuyến đó, tin nhắn giao chuyến và xác nhận của khách. Bạn nhận bảng kê từng chuyến chứ không phải một con số tổng, để dò được đúng chuyến nào lệch. Chưa đồng ý thì chưa chốt kỳ, và phần không tranh chấp vẫn được trả đúng hạn. Việc của bạn là xác nhận hoàn thành chuyến ngay khi trả khách xong và báo phát sinh trong ngày — báo sau nửa tháng thì không còn gì để đối chiếu.

Cần chuẩn bị giấy tờ gì để đăng ký?

Căn cước hai mặt, bằng lái hai mặt còn hạn, đăng ký xe (kèm hợp đồng thuê hoặc giấy uỷ quyền nếu xe không chính chủ), giấy kiểm định còn hạn, bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc, phù hiệu xe hợp đồng nếu đã có, ảnh xe bốn góc cùng ảnh khoang khách và ảnh cốp mở, số tài khoản đúng tên bạn, giấy khám sức khoẻ lái xe. Chụp bằng điện thoại là đủ, miễn rõ chữ và không mất góc.

Bao lâu thì tôi nhận được chuyến đầu tiên?

Phụ thuộc gần như hoàn toàn vào giấy tờ của bạn. Hồ sơ đủ và phù hiệu đã có thì việc còn lại chỉ là chờ đúng chuyến trên tuyến bạn nhận. Còn thiếu phù hiệu hoặc đăng kiểm sắp hết hạn thì mốc thời gian nằm ở cơ quan cấp giấy, và chúng tôi không hứa thay họ. Quy trình gồm sáu bước: gọi, gửi hồ sơ, đối chiếu, chốt tuyến và mức, chuyến thử có điều phối kèm, rồi vào nhóm điều phối tuyến.

Có bắt buộc chạy đủ số chuyến mỗi tháng không?

Không có mức sản lượng tối thiểu và không có ràng buộc độc quyền. Bạn vẫn chạy mối riêng, vẫn chạy cho nơi khác, miễn đừng nhận trùng giờ với chuyến đã nhận ở đây. Chạy thêm cuối tuần cũng được, chỉ cần báo trước khung giờ mình rảnh vì điều phối gọi theo lịch chứ không gọi hú hoạ. Tháng bận việc riêng thì báo nghỉ, tháng sau chạy lại.

Tôi hay về quê cuối tuần, xe còn ghế trống thì tận dụng được không?

Đây là dạng hợp nhất với người chạy thêm, vì bạn không phát sinh thêm một ki-lô-mét nào. Báo trước tuyến, ngày giờ và số ghế trống, tổng đài ghép khách vào đúng chuyến bạn vốn đã đi. Cự ly trung vị của một tuyến trong mạng lưới là 175 km, và 825 trên 1.050 tuyến nằm dưới 300 km nên phần lớn là đi về trong ngày.

Có tuyến xuyên Bắc Nam không?

Không. Mạng lưới chỉ mở tuyến giữa các tỉnh cách nhau tối đa ba bậc lân cận, vì quá ba bậc thì không đủ khách cùng chiều trong cùng khung giờ để ghép. Tuyến dài nhất là 688 km. Chặng dài hơn thế thì thứ tồn tại là bao nguyên xe hoặc nối chuyến, không phải xe ghép, và chúng tôi không mở tuyến ảo để nhận đặt rồi tính sau.

Tôi nên bắt đầu từ đâu?

gọi 0972 289 864 và nói ba điều: bạn ở tỉnh nào, xe gì mấy chỗ, hay chạy tuyến nào. Cuộc gọi đầu thường chỉ vài phút, và bạn nên hỏi ngay hai câu trong cuộc đó — mật độ chuyến thật của tuyến bạn định nhận, và mức áp cho chuyến chính cùng chuyến chiều rỗng. Không tiện gọi thì gửi hồ sơ qua hotro@xegheplientinh.com.